Architektura jak rzeczywistość, obyczaje, cywilizacja zmienia się, poddaje się nowym koncepcjom teoretycznym, zmienia zasady kreacji i odbioru. Podlega transformacji wynikającej z adaptacji przez jej przestrzenie aktywnych i dynamicznych czynników cywilizacyjnych. Klasyczne wielowiekowe  preferencje  dla   przestrzeni   architektonicznej   zbudowanej   z   podstawowych   komponentów   pozostających   względem  siebie

w zależności i uporządkowaniu, respektującej czytelny podział na przestrzeń publiczną i prywatną, czytelne strefy i ich granice, przestały obowiązywać ustępując z początkiem XX wieku pod wpływem modernistycznej rewolucji. Ich miejsce zajęły przestrzenie bez granic, płynnie przechodzące z jednego stanu w drugi; przestrzenie publiczne bez granic, urbanizacja bez granic, domy, które chcą wyzwolić się od granic. To kwestionowanie granic dotyczy przestrzeni architektonicznej domu, ulicy, placu, przestrzeni publicznej, ale rozciąga się na obyczajowości, modę, zwyczaje skutkując relatywizowaniem i kryzysem dotychczasowych wartości. Klasyczne panoramy i sylwety są zastępowane nawarstwiającymi się obrazami nakładających się struktur, znacznie utrudniając proces postrzegania i identyfikowania tak pierwotny i podstawowy w przestrzeni egzystencjalnej. Dryfujące w przestrzeni struktury tworzą zbiory niezależnych, nieoznakowanych zjawisk jednostkowych tak dalece autonomicznych, że nie uznających związku z miejscem i obojętnych na kontekst. Odwieczne wielowiekowe atrybuty architektury – trwałość, użyteczność   i   piękno  -  zostały   wyparte   przez   niezawodność,   użyteczność  w   krótkim   czasie,   dyktowaną   koniecznością   ciągłych  zmian

i następujących procesów, ich zdolność do przekształceń i uniwersalności. W związku z tym piękno klasyczne wynikające z odpowiedniości uległo erozji. Nowe wyraża piękno nieidentyfikowalne, niemierzalne podlegające relatywizacji. Czas jako synonim nawarstwień w sztuce i architekturze, w przestrzeni obiektu i przestrzeni architektonicznej, zmienił się w zdolność do przekształceń, transformacji i adaptacji.

​

Tryptyk Aksjologiczny. E. Skrzypczak

05.10.2016